NOTICE

All files on this site have been moved to http://www.wikilivres.ca. All future contributions to Wikilivres should be made there.

This site will be closed on June 6th, 2012.

День Куллодена (Стюарт/Витковский)

Free texts and images.

Jump to: navigation, search

День Куллодена ~ Latha Chul-Lodair
автор Йан Руа Стюарт
Перевод Евгения Владимировича Витковского. Публикуется с разрешения переводчика. Источник: ЖЖ



 Витковский:

ДЕНЬ КУЛЛОДЕНА

На мелодию — "Murt Ghlinne-Comhann"

Я плачу не над Божьей карой,
Но над жестокостью врага:
Господь, сынам отвагу дáруй:
К Тебе взывает Твой слуга:
5 Наш победитель – герцог Вильям:
Иссохнет пусть его рука!
Мы – колоски, мы не осилим
Презренной мощи сорняка.

О горе! Узурпатор трона,
10 Чудовище, Георг Второй,
Не чтя исконного закона,
Пригнал красномундирный строй,
Страшна не пушка, не бомбарда, –
Страшны – южане-дикари!
15 Всевышний! Карла-Эдуарда
На трон шотландский водвори!

Не отразишь меча тартаном,
У горцев слишком мало сил.
А к злобным лисам, к англичанам,
20 И Сатана благоволил:
Стихии стали им подспорьем;
Земля промокла, и тотчас
Дожди и вихри по нагорьям
Пришли, одолевая нас.

25 Безжалостные сассенахи
Торжествовали в этот день:
А мы рассеялись во прахе
Вдали от гор и деревень;
Лишь чародейством, самым черным,
30 Нас победила эта рать, –
Мы прячемся по склонам горным,
Врага не в силах покарать.

Тела, как память роковая:
Белеют меж альпийских трав.
35 Их бросили, не отпевая,
Не спеленав, не закопав.
Кто уцелел – проси защиты
Когда чужой земли достиг;
Преступны все, кто якобиты
40 И всяк мятежен, кто не виг.

Ликует армия чужая,
Венчает грабежом войну;
Несчастья наши умножая,
Нас гонят из страны в страну;
45 Разрушена твердыня Дуна,
В руинах пыльно и темно;
Все, что сулила нам Фортуна
Утрачено и сожжено.

Незабываемых видений
50 Проходит предо мною строй:
Цветы лесные в день весенний
Преклонены к земле сырой;
Не вечен миг победы вражьей,
Но жатву собирает смерть.
55 Смягчи, Всевышний, души стражей
И палачей умилосердь.

Я никогда не присмирею
Пред сей позорною судьбой:
Продажной гадине, Мюррею,
60 Проклятье шлю за этот бой;
Он мог служить чертополоху,
Но стал рабом иных щедрот:
Он предал всю свою эпоху –
И да взойдет на эшафот.

65 Есть поражению причины,
Но можно ли забыть о том,
Что в битве сгинули мужчины
С мечом в руках и со щитом;
Забвенья нет для этой раны,
70 И, если б мысль убить могла,
Сейчас бы торопились враны
Склевать английские тела.

Увы, печалуюсь недаром
И в скалах прячусь много дней,
75 Глядишь, не попадусь рейтарам,
Что в Кейтнесс привели коней;
Вооруженные вояки
Наглеющие в суете
Обнюхивают, как собаки,
80 Погосты в вечной мерзлоте.

И разорён и опозорен
Тот край, что приютил меня:
Не наберёшь и горсти зёрен
Здесь ни овса, ни ячменя;
85 А если где-то цел курятник –
Незваный гость в него полез:
Ты победил, английский ратник,
Ты проклят, как трухлявый лес.

Мы, словно загнанные звери,
90 Отодвигая смертный час,
Бежим и прячемся по мере
Последних сил, что есть у нас,
В нужде, в беде, в упадке духа,
Таимся под покровом тьмы,
95 Лишь горестно кричит сипуха
О том, как проиграли мы.

Iain Ruadh Stiùbhart:

Latha Chul-Lodair

Air Fonn – "Murt Ghlinne-Comhann"

Gur mór mo chùis mhuliad,
’S mì ri caoineadh na guin atà ’m thìr;
A Rìgh! bi làidir, ’s tù ’s urrainn
Ar nàimhdean a chumail fo chìs;
Oirnne is làidir Diùc Uilleam,
An rag-mheirlaeach, tha guin aige dhuinn;
B’è sud salcahr nan sgeallag
Tighinn an uachdar air chruithneachd an fhuinn.

Mo chreach, Teàrlach Ruadh bòidheach
Bhith fo bhinn aig Rìgh Deòrsa nam biasd,
B’è sud dìteadh na còrach,
An Fhìrinn ’s a beòil foipe sìos;
Ach, a Rìgh, ma’s è ’s deòin leat,
Cuir an rìghachd air seòl a chaidh dhinn,
Cuir Rìgh dligheach na còrach
Ri linn na tha beò os ar cinn.

Mo chreach, armailt nam breacan
Bhith air sgaoikeadh ’s air sgapadh’s gach àit’,
Aig fìor-bhalgairean Shasuinn
Nach do ghnàthaich bonn ceartais ’nan dàil;
Ged a bhuannaich iad baiteal,
Cha b’ann d’an cruadal no ’n tapadh a bhà,
Ach gaoth aniar agus frasan
Thighinn a nìos oirnn bhàrr machair nan Gall.

Is truagh nach robh sinn ans Sasunn
Gun bhith cho teann air ar dachaidh ’s a bhà,
’S cha do sgaoil sinn cho aithghearr,
Bhiodh ar dìchioll ri sesamh na b’fhearr;
Ach ’s droch-dhraoidheachd us dreachdan
Rinneadh dhuinne nu’n deachas ’nan dàil
Air na frìthean eòlach do sgap sinn,
’S bu mhì-chomhdhail gun d’fhàirtlich iad oirnn.

Mo chreach mhòr! na cuirp ghleé-gheal
Tha ’nan laigh’ air na sléibhtean ud thall,
Gun chiste, gun léintean,
Gun adhlacadh fheéin anns na tuill;
Chuid tha beò dhiubh an déidh sgaoilidh
’S iad ’gan fògair le gaothan thar tuinn,
Fhuair na Chuigs an toil féin dinn,
’S cha chan iad ach ’reubaltaich’ ruinn.

Fhuair na Goill sin fo ’n casan,
Is mòr an nàire ’s am masladh sud leinn,
An déidh ar dùthaich ’s ar n’àite
An spùilleadh ’s gun bhlaàths againn ann;
Caisteal Dhùinidh an déidh a losgaidh,
’S è ’na làriach lom, thosdach, gun mhiadh;
Gum b’è ’n caochladh goirt è
Gun do chaill sinn gach sochair a b’fhiach.

Cha do shaoil leam, le m’ shùilean,
Gum faicinn gach cù mar a thà,
Mar spùtadh nam faoileach
’N am nan luibhean a sgaoileadh air blàr;
Thug a’ chuibhle car tionndaidh,
’S tha iomadh fear gu h-aimcheart an càs,
A Rìgh, scall le do chaoimhneas,
Air n fir th’ aid na nàimhdean an sàs!

Is mòr eucoir ’n luchd-orduigh
An fhuil ud a dhòrtadh le foill;
Mo sheachd mallachd air Mhoirear Deòrsa,
Ghuair e ’n là ud air ordugh dhà féin;
Bha an dà chiud air a mheóircan,
Mar an gìogan gun tròcair le foill
Mheall e sinne le ’chomhradh,
’S gun robh ar barail rop-mhòr air r’a linn.

Ach fhad’ ’s is beò sinn r’ar latha
Bidh sinn caoi na ceatharin’ chaidh dhinn,
Na fir threubhach bha sgairteil
Dheanadh teugmhail le claidheamh’s le sgiath;
Mur bhiodh siantan ’nar n-aghaidh
Bha sinn sìos air ar n-adhairt gu dian,
Us bhiodh luchd-Beurla ’nan laighe
Tò air cheann, b’è sud m’aighear ’s mo mhiann.

Och nan och! ’s mì fo sprochd,
’S mì an dràsda ri h-osnaich leam fhìn,
Ag amharc feachd an dubh-rosaich
’G itheadh feur agus cruithneachd an fhuinn;
Rothaich iargalt us Cataich
Tighinn a nall oirnn le luchd chasag us lann,
Iad mar mhìol-choin air acras
Siubhal chrìochan, chàrn, chlach, agus bheann.

Mo chreach! tì air an tàinig,
Rinn sibh nis clàr réidh dhith cho lom.,
Gun choirce gun ghnàiseach
Gim sìol taight’ ann am fàsach no ’m fonn;
Prìs na circ’ air an spàrdan,
Gu ruige na spàinean thorit uainn,
Achy sgrios na craoibhe f’a blàth dhuibh,
Air a críonadh f’a bàrr gus a bonn.

Tha ar cinn fo na choille,
’S èginn beanntan us gleanntan thoirt oirnm,
Sinn gun sùgradh, gun mhacnus,
Gun èibhneas, gun aitneas, gun cheòl;
Air bheag bìdh no teine
Air na stùcan air an laigheadh an ceò,
Sinn amr Chomhachaig eile
Ag èisdeachd ri deireas gach lò.

От переводчика

Для перевода я выбрал почти традиционную у нас форму, дабы не отвлекать читателя ритмическими вариациями, привычными для кельтской поэзии.
Евгений Витковский




Cc-by.jpgCc-non commercial.jpg © Evgeny Witkowsky. Translation. Comments. Can be reproduced freely if non commercial. / © Евгений Владимирович Витковский. Перевод. Комментарий. Свободное копирование допускается только в некоммерческих целях.


Personal tools