A LEON WERTH
Demando pardono a les garsones pro haber dedicate iste libro a un persona major. Ha un serie excusa: iste persona major es le melior amico que ha in le mundo. Ma ha áltere excusa: iste persona major es capace de comprehender toto, incluse les libros pro garsones. Ha un tertie excusa totevia: iste persona major vive in Francia, ubi passa fame e frígido. ha, consequentemente, un magne necessitate de esser confortate. Si no esseva sufficiente tote iste rationes, vole tunc dedicar iste libro al garsón que essete ha témpore iste persona major. Tote les personas major ante ha essite garsones. (Ma paucos de illes le memora). Corrige, consequentemente, mi dedicatión:
- A LEON WERTH
- quando esseva garsón
I
Quando io habeva sex annos videte in un libro super le jungla vírgine que se appellava "Historias Vivetes", un magnific folio. Representava un serpente boa que se glutiva a un bestia. Iste es le copia del designo.
In le libro se affirmava: "les serpentes boa se glute su preda íntegre, sin masticarle. Postea jam no pote moverse e dormi durante le sex menses que dura su digestión".
Reflecté multe in esse momento super les aventuras de le jungla e a mi vice attingete traciar con un stilo de color mi prime designo. Mi designo número un esseva de iste maniera:
Inseniate mi obra de arte a les personas major e les inquirete si mi designo les dava terror. -¿Pro que habeva de espaventar un cappello? - Me respondete.
Mi designo no representava un cappello. Representava un serpente boa que digere un elephante. Designate tunc le interior de le serpente boa a fin de que les personas major poteva comprehender. Semper iste personas ha necessitate de explicationes. Mi designo número duo esseva assí:
Le personas major me consiliate abandonar le designo de serpentes boas, jam esseva aperte o clause, e poner plus interesse in le geographia, le conto, le cálculo e le grammática. De iste maniera a le etate de sex annos abandonate un magnific cursa de pictor. Habeva remanete desillusionate pro le fiasco de mis designos número un e número duo. Le personas major jammais pote comprehender alique pro se mesme e es multo tediose pro les garsones haber que darles un e áltere vice explicationes.
Habete, pues, que selectionar áltere mestiero e aprehendete a pilotar aviones. Ha volate un pauc pro toto le mundo e le geographia, de facto, me ha servite de multe; al prime reguardo poteva distinguer perfectemente le China de Arizona. Iste es multo utile, super toto si se perde un durante le nocte.
A le longe de mi vita he habete multitude de contactos con multitude de gente serie. Vivete multe con personas major e le ha cognoscete multo de circa; ma iste no ha meliorate troppo mi opinión super illes.
Quando me ha incontrate con alcuno que me pareva un pauc lúcide, le ha submittete a le experientia de mi designo número un que ha conservate semper. Voleva saper si vermente esseva un essente comprehensive. E invariabilemente me replicava semper: "Es un cappello". Me abstineva de parlarles de les serpentes boa, de le jungla vírgine e de les stellas. Ponénteme a su statura, les parlava del bridge, del golf, de política e de cravatas. E mi interloquer se remaneva multo contente de cognoscer a un hómine tanto rationabile.
II
Vivete assí, solo, sin nemo con quien poter parlar vermente, usque quando face sex annos habete un panna in le deserto de Sahara. Alique se habeva stropiato in le motor. Como no portava con mi ni mechanic ni passagero alicuno, me disponete a realizar, io solo, un reparatión diffícile. Esseva pro mi un problema de vita o morte, pues a pena habeva aqua de biber pro octo dies.
Le prime nocte me dormí super le arena, a un mille millias de distantia del loco habitate plus próxime. Esseva plus isolate que un naufrague in un balsa in medie del océano. Imagina, pues, mi surprisa quando al matino me evaliate un extranee voce que diceva:
- ¡Per favor... Píngame un agno!
-¿Eh?
-¡Píngame un agno!
Me ponete de pede de un salto como ferito pro le radio. Me friqué les óculos. Reguardate a mi circa. Videte a un extraordinari parve hómine que me reguardava gravemente. Ibi ha le melior portrait que plus tarde attingete facer de él, benque mi designo, certmente es minus incantator que le modello.
Ma no es mei le blasmo. Le personas major me discoragiate de mi cursa de pictor a le etate de sex annos e no habeva apprendete a designar áltere cosa que boas clause e boas aperte.
Reguardate, pues, aquelle apparitión con les óculos rotundes de admiratión. No ha que oblidar que me cercava a un mille millias de distantia del loco habitate plus próxime. E ora ben, le parve hómine no me pareva ni guastate, ni morto de fatiga, de fame, de sete o de espavento. No habeva in absolute le apparientia de un garsón guastate in le deserto, a mille millias de distantia del loco habitate plus próxime. Quando attingete, pro fin, articular parola, le dicete:
- Ma… ¿Que face tu pro hic?
E él respondete tunc, suavemente, como alique multo importante:
-¡Per favor… píngame un agno!
Quando le mysterio es troppo impressive, es impossibile disobedir. Pro absurde que aquello me pare, a mille millias de distantia de toto loco habitate e in perículo de morte, removete de mi tasca un folio de papiro e un pluma stylographic. Rememore que io habeva studiado specialmente geographia, conto, cálculo e grammática e le dicete al parve hómine (jam un pauc de mal humor), que no sapeva designar.
- No importa - me respondete-, píngame un agno!
Como jammais habeva designate un agno, refacete pro él un de les duo úniques designos que io esseva capace de realizar: le de le serpente boa clause. E remanete estupefacto quando audite dicer al parve hómine:
- ¡No, no! Io no vole un elephante in un serpente. Les serpentes es multo periculose e le elephante occupa multe spatio. In mi terra es toto multo parve. Necessita un agno. Píngame un agno.
Designate un agno. 
Le reguarde attentivemente e dicete:
-¡No! Iste es jam multo indisposite. Face áltere.
Tornate a designar. 
Mi amico surridete dulcemente, con indulgentia.
-¿Vide? Iste no es un agno, es un ariete. Ha cornos…
Refacete novamente mi designo: 
Essete repellete equal que les anteriores.
-Iste es troppo vetule. Vole un agno que vive multe témpore.
Carente jam de patientia e desirose de comenciar a dismontar le motor, scribete rapidemente iste designo, se le inseniate, e le aggregate:
-Iste es le cassa. Le agno que vole es intro.
Con magne surprisa mei le rostro de mi juvene judice se illuminate:
-¡Assí es como io le voleva! ¿Crede que es necessari multe herba pro iste agno?
-¿Pro qué?
-Proque in mi terra es toto tanto parve…
Se inclinate a le designo e exclamate:
-¡Bon, no tanto parve…! Es addormite…
Ee assí essete como cognoscete al parve prince.
III
Me costate multe témpore comprehender de ubi venite. Le parve prince, que me ha multe demandas, nunquam pareva audir les mei. Esseva parolas pronunciate al hasardo, le que pauc a pauc me revelate toto. assí, quando distinguete pro vice prime mi avión (no designará mi avión, pro tractarse de un designo troppo complicate pro mi) me inquire:
-¿Que cosa es esse? -Ille no es un cosa. Ille vola. Es un avión, mi avión.
Me sentite orgoliose al dicerle que volava. Le tunc vociferate:
-¡Cómo! ¿Ha cadete del celo? -Si -le dicete modestemente. -¡Ah, que curiose!
E le parve prince lanceate un gratiose riso que me irritate multe. Me place que mis disgratias se prende in serie. E appendete:
-Tunc ¿Tú etiam veni del celo? ¿De que planeta es tu?
Reguardate un luce in le mysterio de su presentia e le inquirete bruscamente:
-¿Tú veni, pues, de áltere planeta?
Ma no me respondete; moveva lentemente le cápite reguardante attentemente mi avión.
-Es certe, que, super de ille, no pote venir de multo longe…
E se affundate in un reverie durante longe témpore. Postea removente de su tasca mi agno se abyssate in le contemplatión de su tresor.
Imagina como me intrigate iste semiconfidentia super les áltere planetas. Me effortiate, pues, in saper alique plus:
-¿De ubi veni, puero? ¿Ubi es "tu domo"? ¿Ubi vole portar mi agno?
Depost de meditar silentiosemente me respondete:
-Le bon de le cassa que me ha date es que pro le nocte le servirá de domo. -Sin dúbita. e si es bon te dará etiam un corda e un palo pro ligarlo durante le die.
Iste propositión parete choccar al parve prince.
-¿Ligarlo? ¡Que idea plus bizarre!
-Si no le amarra, se irá quien sape ubi e se guastará…
Mi amico distaccate un nova riso.
-¿E ubi vole que vade?
-No sape, a cualcunque loco. Recte cammino avante…
Tunc le parve prince indicate con gravitate:
-¡No importa, es tanto parve mi terra!
E aggregate, forsan, con un pauc de melancholia:
-Recte, cammino avante… no se pote ir multo longe.
IV
De iste maniera sapete un secunde cosa multo importante: su planeta de origine esseva a pena plus grande que un domo.
Iste no poteva stupefacerme multe. Sapeva multo ben que a parte de les grandes planetas como le Terra, Júpiter, Marte, Vénere, a le qual se les ha date nómine, existe áltere centenari de illes tanto parve a vices, que es diffícile distinguerlos etiam con le adjuta del telescopio. Quando un astrónomo discoperi un de istes planetas, le da pro nómine un número. Le apella, pro exemplo, "le asteroide 3251".
Ha poterose rationes pro creder que le planeta del qual venite le parve prince esseva le asteroide B 612. Iste asteroide ha essete videte sólo un vice con le telescopio in 1909, pro un astrónomo turco.
Iste astrónomo facete un magne demonstratión de su discoperta in un Congresso International de Astronomia. Ma nemo le credete a causa de su maniera de vestir. Les personas major es assí. Felicemente pro le reputatión del asteroide B 612, un dictator turco imponete a su pópulo, infra pena de morte, le vestimento a le Europee. Tunc le astrónomo retornate a dar conto de su discoperta in 1920 e como vestiva un costume multo elegante, tote le mundo acceptate su demonstratión.
Si les ha contate totes istes detalios super le asteroide B 612 e usque les ha confidete su número, es pro consideratión a les personas major. A les major les place les cifras. Quando se les parla de un nove amico, nunquam demanda super le essential del mesme. Jammais se les occurre demandar: "¿Que tono ha su voce? ¿Que jocos prefere? ¿Le place colliger papiliones?" Ma in cambio demandan: "¿Que etate ha? ¿Quantos fratres? ¿Quanto pesa? ¿Quanto gania su patre?" Sólmente con iste detalios crede cognoscerle. Si les dicete a les personas major: "Ha videte un domo preciose de bricca incarnatin, con geranios in le fenetres e columbas in le tegulate", nunquam arrivará a imaginarse como es esse domo. Es precise dicerles: "Ha videte un domo que vale cento mille francos". Tunc exclamará enthusiastic: "¡Oh, que preciose debe esser!"
De tal maniera, si les dicete: "Le prova de que le parve prince ha existete es in que esseva un puero incantator, que rideva e voleva un agno. Voler un agno es prova de que se existe", les personas major se contraherá de húmeros e nos dicerá que nos es unes garsones. Ma si les dicete: "Le planeta de ubi venite le parve prince esseva le asteroide B 612", remanerá convincete e no se preocuppará de facer plus demandas. Es assí. No ha pro que haber resentimento. Les garsones debe esser multo indulgentes con les personas major.
Ma nos, que sape comprehender le vita, nos burla tranquillemente de les números. A mi me haberea placete plus comenciar iste conto a le maniera de les contos de feerias. Me haberea placete dicer: "Esseva un vice un parve prince que habitava un planeta a pena plus grande que él, e que habeva necessitate de un amico…" pro aquellos que comprehende le vita, iste haberea parete plus real. Proque no me place que mi libro es prendete sin serietate. Senti tanta pena al contar istes mementos. Face jam sex annos que mi amico se lassate con su agno. E si tenta describerlo hic es sólo con le fin de no oblidarlo. Es multo triste oblidar a un amico. No totes ha habete un amico. E io pote devenir como les personas major, que sólo se interessa pro le cifras. Pro evitar iste ha comprate un cassa de stilos de colores. ¡Es multo dur, a mi etate, ponerse a apprender a designar, quando in toto le vita no se ha facete áltere tentativa que le de un boa aperte e un boa clause a le etate de sex annos! Certmente que io tractará de facer portraits le plus parete possíbiles, ma no es multo certe de attingerlo. Un salirá ben e áltere no ha parete alcún. In le proportiones me equivoca etiam un pauc. Hic le parve prince es troppo grande e allá es troppo parve. Dúbita etiam super le color de su costume. Hesita super iste e le áltere e un vices sale ben e áltere mal. Es possibile, in fin, que me equivoca super certes detalios multo importantes. Ma haberá que pardonarmelo jam que mi amico no me dava jammais multe explicationes. Me credeva simile a si mesme e io, disgratiatemente, no sape vider un agno a transverso de un cassa. Es possibile que io es un pauc como les personas major. He debete invetular.
V
Cata die io apprendeva alique nove super le planeta, super le partita e super le viage. Iste venite suavemente al hasardo de le reflexiones. De iste maniera habete cognoscentia al tertie die, del drama de les baobabs.
Essete etiam gratias al agno e como preoccupate pro un profunde dúbita, quando le parve prince me inquire:
-¿Es veritate que les agnos se mangia les arbustos?
-Si, es certe.
-¡Ah, que contento es!
No comprehendete pro que esseva tanto importante pro él que les agnos se mangia les arbustos. ma le parve prince appendete:
-Tunc se manguia etiam les Baobabs.
Le facete comprehender al parve prince que les baobabs no es arbustos, sino arbores tanto grandes como ecclesias e que incluse si portava consigo toto un grege de elephantes, le grege no attingerea terminar con un solo baobab.
Iste idea del grege de elephantes facete rider al parve prince.
-Haberea que poner les elephantes unos super áltere…
E postea appendete judiciosemente:
-Les baobabs, ante de crescer, es multo parves.
-Es certe. Ma ¿Pro que vole que tus agnos mangia les baobabs?
Me replicate: "¡Bon! ¡Vade!" Como si parlarea de un evidentia. Me essete necessari un magne effortio de intelligentia pro comprehender pro mi mesme iste problema.
In facto, in le planeta del parve prince habeva, como in totes les planetas, herbas bones e herbas males. Consequentemente, de bones semines saliva bones herbas e de les semines males, herbas males. Ma les semines es invisibiles; dormi in le secreto de le terra, usque que un bon die un de illes ha le phantasia de eveliarse. Tunc se elonga extendente a le sol, prime timidemente, un inchantator parve branca inoffensive. Si se tracta de un parve branca de radice o de rosario, se le pote lassar que cresce como desea. Ma si se tracta de un mal herba, es precise disinterrarle immediatemente in quanto un ha sapete recognoscerle. In le planeta del parve prince habeva semines terribiles… como les semines del baobab. Le solo del planeta es infestate de illes. Si un baobab no se disinterra a témpore, no ha maniera de disembarassarse de el plus tarde; cópere toto le planeta e le perfora con sus radices. E si le planeta es troppo parve e les baobabs es numerose, le face exploder.
"Es un problema de disciplina, me diceva plus tarde le parve prince. Quando pro le matino un termina de inrobarse, ha que facer cautemente le munditia del planeta. Ha que dedicarse regularmente a disinterrar les baobabs, quando se les distingue de les rosarios, a le qual se pare multe quando es parvos. Es un labor multo tediose ma multo fácile".
E un die me conciliate que me dedicate a realizar un belle designo, que facete comprehender a les garsones de le Terra iste ideas. "Si alicún vice viagia, me diceva, iste poterá servirles multe. A vices no ha inconveniente in lassar pro plus tarde le labor que se ha de facer; ma tractántese de baobabs, le retardo es semper un catastrophe. Io ha cognoscete un planeta, habitate pro un indolente que negligete tres arbustos…"
Sequente le indicationes del parve prince, designate dicete planeta. Benque no me place le papiro de moralista, le perículo de les baobabs es tanto descognoscete e les perículos que pote currer qui arrivate a guastarse in un asteroide es tanto grandes, que no hesita in facer un exceptión e exclamar: "¡Garsones, attentión a les baobabs!" E sólo con le fin de advertir a mis amicos de iste perículos a que se expone desde face jam témpore sin saperlo, es pro le que labora e ponete tanto effortio in realizar iste designo. Le lectión que con el poteva dar, valete le pena. Es multo possíbile que alcuno me inquirete pro que no ha in iste libro áltere designos tanto grandiose como le designo de les baobabs. Le reponsa es multo simple: Ha tractate de facerlos, ma no le ha attingete. Quando designate les baobabs esseva animate pro un sentimento de urgentia.
VI
¡Ah, parve prince, como ha ite comprehendente lentemente tu vita melancholic! Durante multe témpore tu unic distractión essete le suavitate de le poner de sol. Iste nove detalio le sapete al quarte die, quando me dicete:
-Me place multe le poner de sol; vade a vider un poner de sol…
-Tenerá que expectar…
-¿Expectar qué?
-Que le sol se pone.
Parete multo surprendite prime, e depost te ridete de ti mesme. E me dicete:
-Semper me crede que es in mi terra.
In facto, como toto le mundo sape, quando es mediedia in Statos Unite, in Francia se es ponente le sol. Esserea sufficiente poter moverse a Francia in un minuta pro assister a le poner del sol, ma disgratiatemente Francia es troppo longe. In cambio, super tu parve planeta te sufficete traher le sede alicunos passos pro reguardar le crepúsculo cata vice que le voleva…
-¡Un die videte ponerse le sol quaranta e tres vices!
E un pauc plus tarde appendete:
-¿Sape? Quando un es vermente triste le place vider le poner de sol.
-Le die que le videte quaranta e tres vices esseva multo triste ¿Veritate?
Ma le parve prince no respondete.
VII
Al quinto die e etiam in relatión con le agno, me essete revelate iste áltere secreto de le vita del parve prince. Me inquire bruscamente e sin preambulo, como resultado de un problema longemente meditate in silentio:
-Si un agno se mangia les arbustos, se mangiará etiam les flores ¿No?
-Un agno se mangia toto le que trova.
-¿E etiam les flores que ha spinas?
-Si; etiam les flores que ha spinas.
-Tunc, ¿Pro que le servi les spinas?
Confessa que no le sapeba. Esseva io multo occupate tractante de disvitar un pessulo troppo stricte del motor; le panna comenciava a parerme cosa grave e le circumstantia de que se esserea exhauriente mi provisión de aqua, me ha timer le pejor.
-¿Pro que servi les spinas?
Le parve prince no permitteva jammais que se lassava sin reponsa un demanda formulate pro él. Irritate pro le resistentia que me opponeva le pessulo, le respondete le prime que se me occurrete:
-Les spinas no servi pro nihil; es pur malitia de les flores.
-¡Oh!
E depost de un silentio, me dicete con un specie de rancor:
-¡No te crede! Les flores es débiles. Es ingenues. Se defende como pote. Se crede terribiles con sus spinas…
No le respondete nihil; in aquelle momento me esseva dicente a mi mesme: "Si iste pessulo me resiste un pauc plus, le facerá saltar de un colpo". Le parve prince me interrumpete de novo mis pensamentos:
-¿Tú crede que les flores…?
-¡No, no crede nihil! Te ha respondete cualcunque cosa pro que te quieta. Ha que occuparme de cosas series.
Me reguarde stupefácite.
-¡De cosas series!
Me reguardava con mi acotillo in le mano, les dígitos plen de grassia e inclinate super alique que le pareva multo fede.
-¡Parla como les personas major!
Me avergoniate un pauc. ma él, implacabile, appendete:
-¡Le confunde toto…toto le misce…!
Esseva vermente irritate; succuteva le cápite, agitante al vento sus capillos aurates.
-Cognosce un planeta ubi vive un senior multo rubie, que jammais ha olfacete un flor, ni ha reguardate un stella e que nunquam ha amate a nemo. In toto su vita no ha facete plus que summas. E toto le die se le passa repetiente como tu: "¡Io es un hómine serie, io es un hómine serie!"… Al parer iste le plena de orgolio. Ma ille no es un hómine, ¡Es un champignón!
-¿Un qué?
-Un champignón.
Le parve prince esseva pállide de chólera.
-Face milliones de annos que les flores ha spinas e face etiam milliones de annos que les agnos, in despecto de les spinas, se manguia les flores. ¿Es que no es cosa serie discopirer pro que les flores perde le témpore fabricante un spinas que no les servi pro nihil? ¿Es que no es importante le guerra de les agnos e les flores? ¿No es iste plus serie e importante que les summas de un senior grasse e rubie? E si io sape de un flor unic in le mundo e que no existe in necun loco plus que in mi planeta; si io sape que un bon die un agno pote annihilarle sin darse conto de ello, ¿Es que iste no es importante?
Le parve prince rubescete e depost continuate:
-Si alcuno ama a un flor de le que sólo existe un exemplar in milliones e milliones de stellas, suffice que le reguardate pro esser beate. pote dicer satisfacte: "Mi flor es ibi, in alicún loco…" ¡Ma si le agno se le mangia, pro el es como si de tosto tote les stellas se extinge! ¡E iste no es importante!
No potete dicer plus e explodete bruscamente in sollozos.
Le nocte habeva cadete. Io habeva distaccate le utensiles e jam no importava nihil le acotillo, le pessulo, le sete e le morte. ¡Habeva in un stella, in un planeta, le mei, le Terra, un parve prince a qui consolar! Le prendete in mis brachios e le mecete dicentele: "Le flor que tu ama no curre perículo… te designará un musello pro tu agno e un armatura pro le flor…te…". No sapeva que dicerle, como consolarle e facer que tene novamente confidentia in mi; me sentite tórpide. ¡Es tanto mysteriose le pais de les lácrimas!
VIII
Aprehendete ben tosto a cognoscer melior iste flor. Semper habeva habete in le planeta del parve prince flores multo simples adornate con un sol fila de pétalos que a pena occupava spatio e a nemo importunava. Pareva inter le herba un matino e pro le véspere se extingueva. Ma aquelle habeva germinate un die de un semine arribate de qui sape ubi, e le parve prince habeva vigilate cautemente desde le prime die aquelle parve branca tanto differente de le que él cognosceva. Poteva esser un nova specie de baobab. Ma le arbusto cessate tosto de crescer e comenciate a jectar su flor. Le parve prince observate le crescimento de un enorme cocón e habeva le convincemento de que haberea de salir de ibi un apparitión miraculose; ma le flor no terminava de apprestar su beltate al paletot de su copertura verde. Seligeva con attentión sus colores, se vestiva lentemente e se ajustava un a un sus pétalos. No voleva salir jam rugose como le papaveres; voleva apparer in toto le splendor de su beltate. ¡Ah, esseva multo coquetta aquelle flor! Su misteriose preparatión durava dies e dies.
Usque que un matino, precisamente al salir le sol se monstrate spléndite.
Le flor, que habeva laborante con tanta delicatessa, dicete oscitante:
-¡Ah, pardóname… a pena termina de eveliarme… es toto discapillate…!
Le parve prince no potete continer su admiratión:
-¡Que belle es!
-¿Veritate? -Respondete dulcemente le flor-. Ha nascite al mesme témpore que le sol. Le parve prince divinate exactemente que el no esseva multo modeste certmente, ma ¡Esseva tanto commoviente!
-Me pare que jam es hora de jentar - appendete le flor -; si teneva le bonitate de cogitar un pauc in mi...
E le parve prince, multo confuse, habente ite a cercar un rigatorio le spargete abundantemente con aqua fresc.
E assí, el le habeva tormentate con su vanitate un pauc melancholic. Un die, pro exemplo, parlando de sus quatro spinas, dicete al parve prince:
-¡Jam pote venir les tigres, con sus úngulas!
-No ha tigres in mi planeta -observate le parve prince- e, etiam, les tigres no manguia herba.
-Io no es un herba -respondete dulcemente le flor.
-Pardóname...
-No time a les tigres, ma ha espavento a les currentes de aere. ¿No tenerá un paravento?
"Espavento a les currentes de aere no es un sorte pro un planta -cogitate le parve prince-. Iste flor es troppo complicate…"
-pro le nocte me placiará infra un globo… face multe frígido in tu terra. No se es multo a placer; allá de ubi io veni…
Le flor se interrumpete; habeva arribate ibi in forma de semine e no esseva possibile que cognosce áltere mundos. Humiliate pro haberse lassate suprender inventante un mendacio tanto ingenue, tussite duo o tres vices pro atraherse le sympathia del parve prince.
-¿E le paravento?
-Iva a trovarlo, ma como no lassate de parlarme…
Insistete in su tusso pro darle al minus remorsos.
De iste maniera le parve prince, in despecto de le bon voluntad de su amor, habeva arribate a dubitar de el. habeva prendete in serie parolas sin importantia e se sentite disgratiate.
"Io no debeva prestarle attentión -me confessate un die le parve prince- jammais ha que prestar attentión a les flores, suffice con reguardarles e olfacerles. Mi flor perfumava mi planeta, ma io no sapeva gauder con ille… aquelle conto de úngulas e tigres que tanto me importunava, deberea habete tenderme".
E me conto totevia:
"¡No sapete comprehender nihil tunc! Debite judicarle pro sus actos e no pro sus parolas. ¡Le flor perfumava e illuminava mi vita e nunquam debite fugir de ibi! ¡No sapete divinar le terneressa que celava sus povres astutias! ¡Es tanto contradictori les flores! Ma io esseva troppo juvene pro saper amarle".
IX
Crede que le parve prince harnesate le migratión de un grege de aves silvestres pro su evasión. Le matino de le partita, ponete in órdine le planeta. Brossate cautemente sus vulcanos in activitate, de le qual possedeva duo, que le esseva multo útile pro calefacer le jentáculo tote les matinas. Habeva, etiam, un vulcano extinguete. Brossate etiam le vulcano extinguete, pues, como él diceva, jammais se sape le que pote occurrer. Si les vulcanos es ben brossate, arde sus eruptiones, lente e regularmente. Le eruptiones vulcanic es como le foco de nostre caminos. Es evidente que in nostre Terra no ha possibilitate de brossar les vulcanos; les hómines es troppo parve. Pro ille nos da tantos discontentos.
Le parve prince desinterrate etiam con un pauc de melancholia les últimes jectos de baobabs. Credeva que no iva a tornar jammais. Ma totes aquellos labores le pareva aquelle matino extrememente dulces. E quando rigate pro últime vice le flor e se disponete a ponerle al paletot del fanal, sentite inclinatión de plorar.
-Adeo -le dicete a le flor. Iste no respondete.
-Adeo -repetite le parve prince.
Le flor tussite, ma no proque haberea frígido.
-Ha essete un fatue -le dicete al fin le flor-. Pardóname. Procura esser felice.
Se suprendete pro le absentia de reproches e remanete confuse, con le fanal in le aere, no comprehendente iste tranquille mansuetude.
-Si, io te ama -le dicete le flor-, ha essete blasmo mei que tu no le sape; ma ille no ha importantia. E tu ha essete tanto fatue como io. Tracta de esser felice... E laxa ja esse fanal; jam no le desiro.
-Ma le vento...
-No ha tanto frigide como pro... le aere fresco de le nocte me facerá ben. Es un flor.
-E les animales...
-Esserá necessari que cargue duo o tres erucas, si vole cognoscer les papiliones; crede que es multo belle. Si no ¿Quí venirá a visitarme? Tú esserá multo longe. In quanto a les bestias, no le time: Io ha mis úngulas.
E le monstrava ingenuemente sus quatro spinas. Postea appendete:
-E no prolonga plus tu viage. Posto que ha decidete partir, vete ja.
Le flor no voleva que le vide plorar : Esseva tanto orgoliose...
X
Se cercava in le región de les asteroides 325, 326, 327, 328, 329 e 330. Pro occuparse in álique e maestrarse al mesme témpore decidete visitarlos.
Le prime esseva habitate pro un rege. Le rege, vestimento de púrpura e armenio, esseva sedite super un throno multo simple e, nonobstante, majestuose
-¡Ah, -exclamate le rege al reguardar al parve prince-, hic tene un subjecto!
Le parve prince se inquire:
"¿Como es possibile que me recognosce si jammais me ha videte?"
Ignorava que pro les reges le mundo es multo simple. Totes les hómines es subjectos.
-Aproximate pro que te vide melior -le dicete le rege, que esseva orgoliose de esser pro fin le rege de alcuno. Le parve prince trova ubi sederse, ma le planeta esseva occupate totalmente pro le magnific mentello de armenio. Se remanete, pues, de pede, ma como esseva fatigate, oscitate.
-Le etiquetta no permitte oscitar in presentia del rege -le dicete le monarcha-. Te le prohibi.
-No ha potete evitarlo -respondete le parve prince multo confuse-, ha facete un viage multo longe e a pena ha addormite...
-Tunc -le dicete le rege- te ordina que oscita. Face annos que no vide oscitar a nemo. Les oscitationes es pro mi alique curiose. ¡Vade, oscita áltere vice, te le ordina!
-Me da vergonia... Jam no ha inclinatión... -Dicete le parve prince rubescente.
-¡Hum, hum! -Respondete le rege-. ¡Bon! Te ordina tanto tosto que oscita e que no oscita...
Balbutiava un pauc e pareva vejado, pues le rege dava magne importantia a que su autoritate es respectate. Esseva un monarcha absolute, ma como esseva multo bon, dava semper órdines rationabiles.
Si io ordina -diceva frequentemente-, si io ordina a un general que se transforma in ave marin e le general no me obedi, le blasmo no esserea del general, sino mei".
-¿Pote sederme? -Inquire timidemente le parve prince.
-Te ordina sederte -le respondete le rege-, colligente majestuosemente un escocesa de su mentello de armenio.
Le parve prince esseva surprendite. Aquelle planeta esseva tanto parve que no se explicava super qui poterea regnar aquelle rege.
-Senior -le dicete-, pardoneme si le inquire...
-Te ordina que me inquire -se hastate a dicer le rege.
-Senior. . . ¿Super que exerce su poter?
-Super toto -replicate le rege con magne naivitate.
-¿Super toto?
Le rege, con un gesto simple, indicate su planeta, les alteres planetas e les stellas.
-¿Super toto ille? -Retornate a demandar le parve prince.
-Super toto ille. . . -respondete le rege.
No esseva sólo un monarcha absolute, esseva, etiam, un monarcha universal.
-¿E les stellas le obedi?
-¡Naturalmente! -Le dicete le rege-. E obedi immediatamente, pues io no tolera le indisciplina.
Un poter simile lassate meraviliate al parve prince. Si él gaude de un poter de tal natura, haberea potete assister in le mesme die, no a quaranta e tres, sino a septanta e duo, a cento, o incluse a dos centos poneres de sol, sin haber necessitate de traher su sede. E como se sentite un pauc triste al rememorar su parve planeta abandonate, osate sollicitar un gratia al rege:
-Me placerea vider un poner de sol... dame esse placer... ordínale al sol que se pone...
-Si io le date a un general le órdine de volar de flor in flor como un papilion, o de scriber un tragedia, o de transformarse in ave marina e le general no executa le órdine recipite ¿De qui esserea le blasmo, mei o de él?
-Le blasmo esserea tua -le dicete le parve prince con firmessa.
-Exactemente. Sólo ha que pedir a cata un, le que cata un pote dar -continuate le rege. Le autoritate se sustene ante que nihil in le ratión. Si ordina a tu pópulo que se tira al mar, le pópulo facerá le revolutión. Io ha derecto a exiger obedientia, proque mis órdine es rationabiles.
-¿Tunc mi poner de sol? -Rememorate le parve prince, que nunquam oblidava su demanda un vice que le habeva formulate.
-Tenerá tu poner de sol. Le exigiré. Ma, secundo me dicta mi scientia governante, expectará que les conditiones es favorabiles.
-¿E quando esserá ille?
-¡Ejem, ejem! -Le respondete le rege, consultante previemente un enorme calendario-, ¡Ejem, ejem! Esserá a... a... esserá a le septe quaranta. Jam viderá como se me obedi.
Le parve prince oscitate. Regrettava su poner de sol frustrate e etiam se esseva enojante jam un pauc.
-Jam no ha nihil que facer hic -le dicete al rege-. Me i.
-No parti -le respondete le rege que se sentite multo orgoliose de haber un subjecto-, no te vade e te facerá ministro.
-¿Ministro de qué?
-¡De... de justitia!
-¡Ma si hic no ha nemo a qui judicar!
-Ille no se sape -le dicete le rege-. Jammais ha vagabundate toto mi regno. Es multo vetule e le camminar me fatiga. E como no ha spatio pro un carrossa...
-¡Oh! Ma io jam ha videte... -dicete le parve prince que se inclinate pro jectar un reguardo al áltere flanco del planeta-. Allá infra no ha nemo nec.
-Te judicará a ti mesme -le respondete le rege-. Es le plus diffícile. Es multe plus diffícile judicarse a si mesme, que judicar a les áltere. Si procura judicarte rectemente es que es un ver sagio.
-Io pote judicarme a mi mesme in cualcunque loco e no ha necessitate de viver hic.
-¡Ejem, ejem! Crede -dicete le rege- que in alicún loco del planeta vive un ratto vetule; io le audi pro le nocte. Tú poterá judicar a iste ratto vetule. Le condemnará a morte de vice in quando. Su vita dependerá de tu justitia e le pardonará in cata judicio pro conservarle, jam que no ha plus que un.
-A mi no me place condemnar a morte a nemo -dicete le parve prince-. Crede que me vade a marchar.
-No -dicete le rege.
Ma le parve prince, que havente terminate jam sus preparativos no volete disgustar al vetule monarcha, dicete:
-Si vostre Majestate vole esser obedite promptemente, poterea dar un órdine rationabile. Poterea ordinarme, pro exemplo, partir ante de un minuta. Me pare que le conditiones es favorabiles... Como le rege no respondeva nihil, le parve prince hesitate prime e con un suspiro interprendete le marcha.
-¡Te nómina mi ambassator! -Se hastate a vociferar le rege. Habeva un aspecto de magne autoritate.
"Les personas major es multo extranees", se diceva le parve prince pro si mesme durante le viage.
XI
Le secunde planeta esseva habitate pro un vanitose:
-¡Ah! ¡Ah! ¡Un admirator veni a visitarme! -Vociferate le vanitose al reguardar a le longe al parve prince.
Pro les vanitoses totes les álteres hómines es admiratores.
-¡Bon dies! -Dicete le parve prince-. ¡Que cappello tanto bizarre ha!
-Es pro salutar a les que me acclama -respondete le vanitose. Disgratiatemente jammais passa nemo pro hic.
-¿Ah, si? -Inquire sin comprehender le parve prince.
-Colpa tus manos un contra áltere -le conciliate le vanitose.
Le parve prince applaudete e le vanitose le salutate modestemente levante le cappello.
"Iste pare plus amusante que le visitatión al rege", se dicete pro si le parve prince, que continuate applaudente intertanto le vanitose tornava a salutarle removente le cappello.
A les cinque minuta le parve prince se fatigate con le monotonia de aquelle joco.
-¿Que ha que facer pro que le cappello se cade? -Inquire le parve prince.
Ma le vanitose no le audite. Les vanitoses sólo audi les laudes.
-¿Tú me admira multe, veritate? -Inquire le vanitose al parve prince.
-¿Que significa admirar?
-Admirar significa recognoscer que io es le hómine plus belle, le melior vestimento, le plus ric e le plus intelligente del planeta.
-¡Si tu iste solo in tu planeta!
-¡Faceme esse favor, admirame de tote manieras!
-¡Bon! Te admire -dicete le parve prince contrahentese de húmeros-, ma ¿Pro que te servi?
E le parve prince se partite.
"Incontestabilemente, les personas major es multo extranees", se diceva pro si le parve prince durante su viage.
XII
Le planeta sequente esseva habitate pro un bibitor. Essete un visitatión multo corta, pues affundate al parve prince in un magne melancholia.
-¿Que faces ibi? -Inquire al bibitor que esseva sedite in silentio ante un quantitate de bottilias vacue e áltere tantas bottilias plenas.
-¡Bibe! -Respondete le bibitor con tono lúgubre.
-¿Pro qué bibe? -Retornate a demandar le parve prince.
-Pro oblidar.
-¿Pro oblidar qué? -Inquirio le parve prince jam appetete.
-Pro oblidar que senti vergonia -confessate le bibitor abassante le cápite.
-¿Vergonia de qué? -Se informate le parve prince desirose de adjutarle.
-¡Vergonia de biber! -Concludete le bibitor, que se clausurate nova e categoricamente in le silentio.
E le parve prince, disconcertate, partite.
"No ha le minor dúbita de que les personas major es multo extranees", sequeva dicéntese pro si le parve prince durante su viage
XIII
Le quarte planeta esseva occupate pro un hómine de negotios. Iste hómine esseva tanto abstrahete que non mesmo levate le cápite a le arribate del parve prince.
-¡Bon dies! -Le dicete iste-. Su cigarro se ha extingete.
-Tres e duo cinque. Cinque e septe dece-duo. Dece-duo e tres dece-cinque. ¡Bon dies! Dece-cinque e septe venti duo. Venti duo e sex venti octo. No ha témpore de incenderlo. Venti octo e tres trenta e un. ¡Uf! Iste summa cinque centos un milliones sex centos venti duo mille septe centos trenta e un.
-¿Cinque centos milliones de qué?
-¿Eh? ¿Iste ibi totevia? Cinque centos milliones de... jam no se... ¡ha laborante tanto! ¡Io es un hómine serie e no me intertene in fatuitate! Duo e cinque septe...
-¿Cinque centos milliones de qué? -Retornate a demandar le parve prince, que jammais in su vita habeva relinquete a un demanda un vice que le habeva formulate.
Le hómine de negotios levate le cápite:
-Desde face cinquanta e quatro annos que habita iste planeta, Sólo me ha importunate tres vices. Le prime, face venti duo annos, essete pro un ape que habeva cadete hic de Deo sape ubi. A un stridor espaventábile e me facete committer quatro errores in un summa. Le secunde vice pro un collapso de rheumatismo, face dece-un annos. Io no face necun effortio, pues no ha témpore de callejear. Es un hómine serie. E le tertie vice... ¡Le tertie vice es esse! Diceba, pues, cinque centos un milliones...
-¿Milliones de qué?
Le hómine de negotios comprehendete que no habeva necun sperantia de que le lassava in pace.
-Milliones de iste parve cosas que alicunas vices se vide in le celo.
-¿Muscas?
-¡No, parve cosas que brilla!
-¿Apes?
-No. un parve parve cosas aurates que face sonnar a les indolentes. ¡Io es un hómine serie e no ha témpore de sonnar!
-¡Ah! ¿Stellas?
-Ille es. Stellas.
-¿E que faces tu con cinque centos milliones de stellas?
-Cinque centos e un milliones sex centos vinti duo mille septe centos trenta e un. Io es un hómine serie e exacte.
-¿E que faces con iste stellas? -¿Que face con illes?
-Si.
-Nihil. Le possede.
-¿Que les stellas es tues?
-Si.
-Io ha videte un rege que...
-Les reges no possede nihil... Regna. Es multo differente.
-¿E de que te servi posseder les stellas?
-Me servi pro esser ric.
-¿E de que te servi esser ric?
-Me servi pro comprar plus stellas si alcuno le discoperi.
"Iste, se dicete a si mesme le parve prince, razona pauc plus o minus como mi inebriato".
Nonobstante le sequete demandante :
-¿E como es possibile posseder stellas?
-¿De qui es les stellas? -Replicate pungente le hómine de negotios.
-No sape. . . De nemo.
-Tunc es mei, posto que ha essete le prime a qui se le ha occurrete le idea.
-¿E ille suffice?
-Naturalmente. Si te trovas un diamante que nemo reclama, le diamante es tue. Si cerca un ínsula que a nemo pertine, le ínsula es tue. Si es le prime in haber un idea e le faces patentar, nemo pote harnesarle es tue. Les stellas es mei, posto que nemo, ante que io, ha cogitate in possederlas.
-Ille es veritate -dicete le parve prince- ¿E que faces con illes?
-Le administra. Le conta e le reconta un e áltere vice -replicate le hómine de negotios-. Es alique diffícile. ¡Ma io es un hómine serie!
Le parve prince no remanete del toto satisfacte.
-Si io ha un charpa, pote ponermela al collo e portarla. Si es possessor de un flor, pote secarle e portarle etiam. ¡Ma tu no pote portar les stellas!
-Ma pote collocarles in un banca.
-¿Que vole dicer ille?
-Vole dicer que scribe in un papiro le número de stellas que ha e guarda infra clave in un caissón esse papiro.
-¿E ille es toto?
-¡Es sufficiente!
"Es amusante", cogitate le parve prince. "Es incluse bastante poetic. Ma no es multo serie".
Le parve prince habeva super les cosas series ideas multo differentes de les ideas de les personas major.
-Io -dicete etiam- ha un flor a le que riga totes les dies; possede tres vulcanos a les que brossate tote le septimanas, pues etiam me occupa del que es extinguete; jammais se sape le que pote ocurrer. Es utile, pues, pro mis vulcanos e pro mi flor que io le possede. Ma tu, tu no es nihil utile pro les stellas...
Le hómine de negotios aperete le bucca, ma no cercate reponsa.
Le parve prince abandonate aquelle planeta.
"Le personas major, incontestabilemente, es extraordinaris", se diceva a si mesme con simplicitate durante le viage.
XIV
Le quinte planeta esseva multo curiose. Esseva le plus parve de totes, pues a pena capeva in el un lampa e le lampista que le habitaba. Le parve prince no attingeva explicarse pro que servirea ibi, in le celo, in un planeta sin domos e sin populatión un lampa e un lampista. Nonobstante, se dicete a si mesme:
"Iste hómine, forsan, es absurde. Nonobstante, es minus absurde que le rege, le vanitose, le hómine de negotios e le bibitor. Su labor, al minus, ha sentite. Quando incende su lampa, es equal que si facete nascer un stella plus o un flor e quando le extingue face dormir a le flor o a le stella. Es un occupatión multo belle e pro esser belle es vermente útile".
Quando arribate al planeta salutate respectuosemente al lampista:
-¡Bon dies! ¿Pro que termina de extinguer tu lampa?
-Es le consignatión -respondete le lampista-. ¡Bon dies!
-¿E que es le consignatión?
-Extinguer mi lampa. ¡Bon nocte! E incendete le lampa.
-¿E pro que termina de tornar a incenderle?
-Es le consignatión.
-No le comprehende -dicete le parve prince.
-No ha nihil que comprehender -dicete le lampista-. Le consignatión es le consignatión. ¡Bon dies! E extinguete su lampa.
Postea se essugate le fronte con un pannello de quadros rubie.
-Mi labor es alique terribile. In áltere tempores esseva rationabile; extingueva le lampa pro le matino e le incendeva pro le véspere. Habeva le resto del die pro reposar e le resto de le nocte pro dormir.
-¿E postea alterate le consignation?
-Esse es le drama, que le consignatión no ha alterate -dicete le lampista-. Le planeta gyra cata vice plus haste de anno in anno e le consignatión seque essente le mesme.
-¿E tunc? -Dicete le parve prince.
-Como le planeta da ora un torno complete cata minuta, io no ha un secunde de reposo. Incendele e extinguele un vice pro minuta.
-¡Ille es bizarre! ¡Les dies sólo dura in tu terra un minuta!
-Iste no ha nihil de amusante -dicete le lampista-. Face jam un mense que tu e io es parlando.
-¿Un mense?
-Si, trenta minuta. ¡Trenta dies! ¡Bon nocte!
E retornate a incender su lampa.
Le parve prince le reguarde e le placete iste lampista que tanto fidelmente obserbava le consignatión. Rememorate le poner de sol que in áltere témpore iva a cercar trahente su sede. Quiso adjutarle a su amico.
-¿Sape? Io cognosce un medie pro que reposa quando vole...
-Io vole reposar semper -dicete le lampista.
Se pote esser a le vice fidel e indolente.
Le parve prince prosequete:
-Tu planeta es tanto parve que pote darle le volta in tres passos. No tene que facer plus que camminar multo lentemente pro remaner semper al sol. Quando vole reposar, camminará... E le die durará tanto témpore quanto vole.
-Con ille no avantia magne cosa -dicete le lampista-, le que a mi me place in le vita es dormir.
-No es un sorte -dicete le parve prince.
-No, no es un sorte -replicate le lampista-. ¡Bon dies!
E extinguete su lampa.
Intertanto le parve prince prosequeva su viage, se iva dicente pro si: "Iste esserea dispreciate pro les áltere, pro le rege, pro le vanitose, pro le bibitor, pro le hómine de negotios. E, nonobstante, es le unic que no me pare ridículo, forsan proque se occupa de áltere cosa e no de si mesme. Lanceate un suspiro de pena e continuate dicentese:
"Es le unic de qui potete haberme facete amico. Ma su planeta es troppo parve e no ha loco pro duo... "
Le que le parve prince no se osava a confessarse, esseva que le causa pro le qual regrettava no remanerarse in iste benedicte planeta se debeva a le mille quatro cento quaranta poner de sol que poterea gauder cata vinti quatro horas.
XV
Le sexto planeta esseva dece vices plus grande. Esseva habitate pro un ancian que scribeva grandes libros.
-¡Ecce, un explorator! -Exclamate quando reguardate al parve prince.
Iste se sedete super le tábula e reposate un pauc. ¡habeva viagiate jam tanto!
-¿De ubi veni tu? -Le inquire le ancian.
-¿Que libro es esse tanto grande? -Inquire a su vice le parve prince-. ¿Que face vos hic?
-Es geógrapho -dicete le ancian.
-¿E que es un geógrapho?
-Es un sagio que sape ubi es les mares, les fluvios, le citates, le montanias e les desertes.
-Ille es multo interessate -dicete le parve prince-. ¡E es un ver mestiero!
Dirigio un reguarde a su circa super le planeta del geógrapho; jammais habeva videte un planeta tanto majestuose.
-Es multo belle su planeta. ¿ha océanos hic?
-No pote saperlo -dicete le geógrapho.
-¡Ah! (Le parve prince se sentite disappunctate). ¿E montanias?
-No pote saperlo -repetite le geógrapho.
-¿E citates, fluvios e desertes?
-Nec pote saperlo.
-¡Ma vos es geógrapho!
-Exactemente -dicete le geógrapho-, ma no es explorator, ni ha exploratores que me informa. Le geógrapho no pote esser de aquíf pro allá contante le citates, les fluvios, le montanias, les océanos e les desertes; es troppo importante pro deambular pro ibi. Se remane in su expedite e ibi recipe a les exploratores. Les interroga e prende nota de sus reportos. Si les reportos de alcún de illes le pare interessates, commanda facer un investigatión super le moralitate del explorator.
-¿Pro qué?
-Un explorator que mentirea esserea un catastrophe pro les libros de geographia. E etiam le esserea un explorator que biberea troppo.
-¿Pro qué? -Inquire le parve prince.
-Proque les inebriatos vide duple e le geógrapho ponerea duo montanias ubi sólo habeva un.
-Cognosce a alcuno -dicete le parve prince-, que esserea un mal explorator.
-Es possibile. Quando se es convincete de que le moralitate del explorator es bon, se face un investigatión super su discoperta.
-¿Se va a vider?
-No, ille esserea troppo complicate. Se exige al explorator que forni probas. Pro exemplo, si se tracta del discoperta de un magne montania, se le demanda que apporta grandes petras.
Subitemente le geógrapho se sentite exaltate:
-Ma... ¡Tú veni de multo longe! ¡Tú es un explorator! Tú tene que describerme tu planeta. E le geógrapho aperente su registro affilate su stilo. Les reportos de les exploratores se scribe prime con stilo. Se expecta que le explorator presenta sus probas pro passarlos a tinta.
-¿E ben? -Interrogate le geógrapho.
-¡Oh! Mi terra -dicete le parve prince- no es interessante, toto es multo parve. Ha tres vulcanos, duo in activitate e un extinguete; ma jammais se sape...
-No, jammais se sape -dicete le geógrapho.
-Ha etiam un flor.
-De les flores no prende nota.
-¿Pro qué? ¡Es le plus belle!
-Proque les flores es ephémeres.
-¿Que significa "ephémere"?
-Le geographias -dicete le geógrapho- es les libros plus appreciates e interessates; jammais passa de moda. Es multo bizarre que un montania cambie de spatio o que un océano remanete sin aqua. Les geografos scribe super cosas eterne.
-Ma les vulcanos extinguetes pote eveliarse -interrumpete le parve prince-. ¿Que significa "ephémere"?
-Que les vulcanos es o no in activitate es equal pro nos. Le interessate es le montania que jammais cambia.
-Ma, ¿Que significa "ephémere"? -Repetite le parve prince que in su vita habeva relinquete a un demanda ja formulate.
-Significa que es menaciate de próxime disaparitión.
-¿Mi flor es menaciate de desapparer proximemente?
-Indubitemente.
"Mi flor es ephémere -se dicete le parve prince- e no ha plus que quatro spinas pro defenderse contra le mundo. ¡E le ha lassate allá sol in mi domo!" Pro prime vice se repentite de haber lassate su planeta, ma ben tosto recuperate su valor.
-¿Que me concilia vos que visite ora? -Inquire.
-Le Terra -le replicate le geógrapho-. Ha multo bon reputatión...
E le parve prince partite cogitante in su flor.
XVI
Le septime planeta essete, consequentemente, le Terra.
¡Le Terra no es un planeta cualcunque! Se conta in el cento dece-un reges (sin oblidar, naturalmente, les reges nigre) , septe mille geógraphos, nove centos mille hómines de negotios, septe milliones e medie de inebriatos, tres centos dece-un milliones de vanitoses, es dicer, circa de duo mille milliones de personas major.
Pro darles un idea de le dimensiones de le Terra io les dicerea que ante de le inventión de le electricitate habeva que mantener super le conjuncte de les sex continentes un ver armea de quatro centos sexanta e duo mille cinque centos dece-un lampistas.
Videte desde longe, facete un spléndite facto. Les movimientos de iste armea esseva regulate como les de un ballet de opera. Prime venite le torno de les lampistas de nova Zelanda e de Australia. Incendevan sus lampas e se iva a dormir. Depost toccava le torno in le dansa a les lampistas de China e Siberia, que a su vice esseva retornate a les alas. Postea sequeva les lampistas de Rusia e de le Indias, depost les de Africa e Europa e finalmente, les de America del Sud e America del Nord. Jammais se equivocava in su órdine de entrata in scena. Esseva grandiose.
Sólmente le lampista del unic lampa del Polo Nord e su collega del unic lampa del Polo Sud, portava un vita otiose e indifferente: Laborava duo vices pro anno
XVII
Quando se vole esser ingeniose, eveni que se menti un pauc. No ha essete multo honeste al parlar de les lampistas e curre le risco de dar un falso idea de nostre planeta a les que no le cognosce. Les hómines occupa multo pauc loco super le Terra. Si les duo mille milliones de habitantes que le popula se ponete de pede e un pauc stricte, como in un assamblea, caperea facilemente in un placia de vinti millias de longe pro vinti de large. Le humanitate poterea cumularse super le plus parve ínsula del Pacific.
Le personas major no les crederá, securmente, pues semper se imagina que occupa multe spatio. Se crede importantes como les baobabs. Les dicerá, pues, que face le cálculo; ille les placerea jam que ama le cifras. Ma no es necessari que perde le témpore inutilemente, posto que ha confidentia in mi.
Le parve prince, un vice que arribate a le Terra, remanete surprendite de no vider a nemo. Habeva espavento de haberse equivocate de planeta, quando un anello de color de luna se revolvete in le arena.
-¡Bon nocte! -Dicete le parve prince.
-¡Bon nocte! -Dicete le serpente.
-¿Super que planeta ha cadete? -Inquire le parve prince.
-Super le Terra, in Africa -respondete le serpente.
-¡Ah! ¿E no ha nemo super le Terra?
-Iste es le deserto. In les desertes no ha nemo. Le Terra es multo grande -dicete le serpente.
Le parve prince se sedete in un petra e levate les óculos al celo.
-Io me inquire -dicete- si les stellas es incendete pro que cata qual pote un die cercar le sue. Reguarda mi planeta; es precisemente super de nos... ma... ¡Que longe es!
-Es multo belle -dicete le serpente-. ¿E que veni tu a facer hic?
-Ha problemas con un flor -dicete le parve prince.
-¡Ah!
E se quietate.
-¿Ubi es les hómines? -Prosequete pro fin le parve prince. Se es un pauc solo in le deserto...
-Etiam se es solo ubi les hómines -affirmate le serpente.
Le parve prince le reguardate longe témpore e le dicete: -Es un vermina bizarre, svelte como un dígito...
-Ma es plus poterose que le dígito de un rege -le interrumpete le serpente.
Le parve prince surridete:
-No me pare multo poterose... non mesmo tene patas... ni tanto siquiera pote viagiar...
-Pote portarte plus longe que un nave -dicete le serpente.
Se inrolate circa del cavilia del parve prince como un bracialetto de auro.
-Al que io toccate, le face tornar a le terra de ubi salite. Ma tu es immaculate e veni de un stella...
Le parve prince no respondete.
-Me das commiseration, tanto debile super iste terra de granito. Si alicún die regretta multe le absentia de tu planeta, pote adjutarte. Pote...
-¡Oh! -Dicete le parve prince-. Te ha comprehendete. Ma ¿Pro que parla con enigmas?
-Io les resolve totes -dicete le serpente.
E se quietate.
XVIII
Le parve prince intersecate le deserto in le que sólo cercate un flor de tres petalos, un flor de nihil.
-¡Bon dies! -Dicete le parve prince.
-¡Bon dies! -Dicete le flor.
-¿Ubi es les hómines? -Inquire cortesemente le parve prince.
Le flor, un die, habeva videte pasar un caravana.
-¿Les hómines? No existe plus que sex o septe, me pare. Les ha videte face jam annos e jammais se sape ubi cercarlos. Le vento les promena. Illios ha no radices. Iste les importuna.
-Adeo -dicete le parve prince.
-Adeo -dicete le flor.
XIX
Le parve prince scandete usque le summitate de un alte montania. Le unic montanias que él habeva cognoscete esseva les tres vulcanos que le arribava a le genu. Le vulcano extinguete le utilizava como taburete. "Desde un montania tanto alte como es, se habeva dicete, poterá vider toto le planeta e a totes les hómines..."
Ma no complite a vider plus que aliculas punctas de roccas.
-¡Bon dies! -Exclamate le parve prince al acaso.
-¡Bon dies! ¡Bon dies! ¡Bon dies! -Respondete le echo.
-¿Quí es tu? -Inquire le parve prince.
-¿Quí es tu?... ¿Quí es tu?... ¿Quí es tu?... -Replicate le echo.
-Esse mis amicos, es solo -dicete le parve prince.
-Es solo... es solo... es solo... -repetite le echo.
"¡Que planeta plus bizarre! -Cogitate tunc le parve prince-, es sic, punctate e salate. E les hómines care de imaginatión; no face plus que repetir le que se les dice... in mi terra habeva un flor: Esseva semper le prime in parlar... "
XX
Ma evenite que le parve prince, havente percurrete arenas, roccas e nives, discoperite finalmente un cammino. E les camminos porta semper a le morada de les hómines.
-¡Bon dies! -Dicete.
Esseva un jardin cualiate de rosas.
-¡Bon dies! -Dicete le rosas.
Le parve prince le reguardate. ¡Totes se pareva tanto a su flor!
-¿Quienes es? -Les inquire stupefácite.
-Es les rosas -respondete iste.
-¡Ah! -Exclamate le parve prince.
E se sentite multo disgratiate. Su flor le habeva dicete que esseva le unic de su specie in toto le universo. ¡E ora habeva ante sus óculos plus de cinque mille, totes similares, in un solo jardín!
Si el videte toto iste, se diceva le parve prince, se sentirea vexate, tusserea multíssimo e simularea morir pro escappar al ridículo. E io tenerea que fingerle attentiones, pues esserea capace de lassarse morir vermente pro humiliarme a mi etiam... "
E postea continuate dicéntese: "Me credeva ric con un flor unic e resulta que no ha plus que un rosa ordinari. Ille e mis tres vulcanos que a pena me arriba a le genu e un de le qual forsan iste extinguete pro semper. Vermente no es io un magne prince... " E tendete super le herba, le parve prince plorate.
XXI
Tunc apparete le vulpe:
-¡Bon dies! -Dicete le vulpe.
-¡Bon dies! -Respondete cortesemente le parve prince que se retornate ma no videte nihil.
-Es hic, infra le pomiero -dicete le voce.
-¿Quí es tu? -Inquirete le parve prince-. ¡Que belle es!
-Io es un vulpe -dicete le vulpe.
-Veni a jocar con mi -le proponete le parve prince-, ¡Io es tanto triste!
-No pote jocar con ti -dicete le vulpe-, no es domesticate.
-¡Ah, pardono! -Dicete le parve prince.
Ma depost de un breve reflexión, appendete:
-¿Que significa "domesticar"?
-Tú no es de hic -dicete le vulpe- ¿Que trova?
-Trova a les hómines -le respondete le parve prince-. ¿Que significa "domesticar"?
-Les hómines -dicete le vulpe- ha fusiles e chassa. ¡Es multo importuna! Ma etiam eleva gallinas. Es le unic que les interessa. ¿Tú trova gallinas?
-No -dicete le parve prince-. Trova amicos. ¿Que significa "domesticar"? -Retornate a demandar le parve prince.
-Es un cosa jam oblidate -dicete le vulpe-, significa "crear ligámines... "
-¿Crear ligámines?
-Effectivemente, viderá -dicete le vulpe-. Tú no es pro mí totevia plus que un puero equal a áltere cento mille pueros e no te necessita pro nihil. Nec tu tene necessitate de mi e io no es pro ti plus que un vulpe inter áltere cento mille vulpes similares. Ma si tu me domestica, tunc tenerá necessitate le un del áltere. Tú esserá pro mi unic in le mundo, io esserá pro ti unic in le mundo...
-Comencia a comprehender -dicete le parve prince-. Ha un flor... crede que el me ha domesticate...
-Es possibile -concedete le vulpe-, in le Terra se vide toto typo de cosas.
-¡Oh, no es in le Terra! -Exclamate le parve prince.
Le vulpe parete multo intrigate:
-In áltere planeta?
-Si.
-Ha chassatores in ille planeta?
-No
-Illo es interessante. E ha gallinas?
-No.
-Nihil es perfecte - suspirate le vulpe.
E depost retornante a su idea:
-Mi vita es multo monótone. Io chassa gallinas e les hómines me chassa a mi. Totes les gallinas se pare e totes les hómines es equales; consequentemente me enoja un pauc. Si tu me domestica, mi vita esserá plena de sol. Cognoscerá le rumor de unos passos differentes a totes les álteres. Les álteres passos me face absconder infra le terra; les tue me apellará esseva de le foder como un música. E etiam, ¡Reguarda! ¿Vide allá infra les campos de frumento? Io no mangia pan e pro le tanto le frumento es pro mi alique inútile. Les campos de frumento no me rememora nihil e ille me pone triste. ¡Ma tu tene les capillos aurates e esserá alique maraviliose quando me domestica! Le frumento, que es aurate etiam, esserá un memento de ti. E amará le stridor del vento in le frumento.
Le vulpe se quietate e reguardate un bon témpore al parve prince:
-Per favor... domestícame -le dicete.
-Ben voleva -le respondete le parve prince ma no ha multe témpore. Ha de cercar amicos e cognoscer multe cosas.
-Sólo se cognosce ben les cosas que se domestica -dicete le vulpe-. Les hómines jam no ha témpore de cognoscer nihil. Le compra toto facete in le tentas. E como no ha tentas que vende amicos, les hómines no ha jam amicos. ¡Si vole un amico, domestícame!
-¿Que debe facer? -Inquire le parve prince.
-Debe haber multe patientia -respondete le vulpe-. Te sederá al principio un pauc longe de mi, assí, in le solo; io te reguardará con le ángulo del óculo e tú no me dicerá nihil. Le lenguage es le fontana del mal intendete. Ma cata die poterá sederte un pauc plus juxta...
Le parve prince retornate al die sequente.
-Haberea essete melior -dicete le vulpe- que venirea a le mesme hora. Si veni, pro exemplo, a le quatro de le tarde; desde le tres io comenciarea a esser beate. Quanto plus avantoa le hora, plus felice me sentiré. A le quatro me sentirá agitate e inquiete; ¡Discoperirá assí lo que vale le felicitate!. Ma si tu veni a cualcunque hora, jammais saperá quando apprestar mi corde... Les ritos es necessari.
-¿Que es un rito? -Inquirio le parve prince.
-Es etiam alique troppo oblidado -dicete le vulpe-. Es le que face que un die no se pare a áltere die e que un hora es differente a áltere. Inter les chassatores, pro exemplo, ha un rito. Les jóvedi dansa con les pueras del pópulo. Les jóvedi tunc es dies meravilioses in les que pote ir de promenade usque le vinia. Si les chassatores no dansa in die fixe, totes les dies se parea e io no tenerea ferias.
De iste maniera le parve prince domesticate al vulpe. E quando se esseva approximante le die de le partita:
-Ah! -Dicete le vulpe- Io va a plorar.
-Tú ha le blasmo -dicete le parve prince- Io no voleva facerte damno, ma tu volete que te domestique...
-Si -dicete le vulpe.
-Tum, tu termina ganiante nihil.
Si, termina ganiante -dicete le vulpe- pro le color del frumento...
Tum addete:
Vade a vider le rosas áltere vice. Comprehenderá que le tue es unic en le mundo. Revenirá pro dicer me adieu, e io te dará un dono.
Le parve prince se essete a vider le rosas a les que dicete:
-No es nihil, ni in nihil se pare a mi rosa. Nemo les ha domesticate ni vos ha domesticate a nemo. Es como le vulpe esseva ante, que in nihil se differentiava de áltere cento mille vulpes. Ma io le facete mi amico e ora es unic in le mundo.
Les rosas se sentiva importuna audiente al parve prince, que continuate dicénteles:
-Es multo belles, ma es vacue e nemo darea le vita pro vos. Cualcunque que les vide poterea creder indubitemente que mi rosa es equal que cualcunque de vos. Ma el se sape plus importante que tote, proque io le ha rigate, proque ha essete a el a le que inveloppate con le fanal, proque io le occidete les vermes (salvo duo o tres que se facete papiliones) e es a el a le que io ha audite plangerse, laudarse e alicunas vices usque quietarse. Proque es mi rosa, in fin.
E retornate con le vulpe.
-Adeo -le dicete.
-Adeo -dicete le vulpe-. Ecce mi secreto, un secreto multo simple: On vide ben sólmente con le corde. Cosas essential es invisíbile al óculos.
-Le essential es invisíbile pro les óculos -repetite le parve prince pro accordarse.
-Le que face plus importante a tu rosa, es le témpore que tu ha guastate con el.
-Es le témpore que io ha guastate con el... -Repetite le parve prince pro memorarlo.
-Les hómines ha oblidado iste veritate -dicete le vulpe-, ma tu no debe oblidarla. Es responsabile pro semper de le que ha domesticate. Es responsabile de tu rosa...
-Es responsabile de mi rosa... -Repetite le parve prince a fin de memorarlo.
XXII
-¡Bon dies! -Dicete le parve prince.
-¡Bon dies! -Respondete le signalator.
-¿Que faces hic? -Le inquire le parve prince.
-Forme con les viagiatores pacchettos de mille e expedite les trainos que les porta, jam a le dextra, jam a le siniestra.
E un traino rápido illuminate, ruginte como le tonitro, facete tremular le cabina del signalator.
-Ha multe prisa -dicete le parve prince-. ¿Que trova?
-Ni le mesmo conductor de le locomotiva le sape -dicete le signalator.
Un secunde rápido illuminate rugite in sentite inverse.
-¿Ja torna? -Inquire le parve prince.
-No es les mesmes -replicate le signalator-. Es un cambio.
-¿No se sentiva contentes ubi esseva?
-Jammais se senti un contente ubi es -respondete le signalator.
E rugio le tonitro de un tertie rápido illuminate.
-¿Vade persequente a les primos viagiatores? -Inquire le parve prince.
-No perseque absolutemente nihil -le dicete le signalator-; dormi o oscita ibi intro. Sólmente les garsones applatta sus nasos contra les vitros.
-Sólmente les garsones sape le que trova -dicete le parve prince. Perde le témpore con un pupa de drappo que veni a esser le plus importante pro illes e si se le remove, plora...
-¡Que sorte ha! -Dicete le signalator.
XXIII
-¡Bon dies! -Dicete le parve prince.
-¡Bon dies! -Respondete le mercante.
Esseva un mercante de pílulas perfectionate que remove le sete. Se glute un pro septimana e jam no se senti inclinatión de biber.
-¿Pro que vende ille? -Inquire le parve prince.
-Proque con iste se economiza multe témpore. Secundo le cálculo facete pro les expertes, se sparnia cinquanta e tres minuta pro septimana.
-¿E que se face con iste cinquanta e tres minuta?
-Le que cata un vole... "
"Si io disponerea de cinquanta e tres minuta -cogitate le parve prince- camminarea multo suavemente a un fontana..."
XXIV
Esseva le octave die de mi panna in le deserto e habeva ascoltate le conto del mercante bibente le últime gutta de mi provisión de aqua.
-¡Ah -le dicete al parve prince-, es multo belles tus contos, ma io no ha reparate mi avión, no ha nihil pro biber e io etiam esserea felice si poterea camminar multo suavemente a un fontana!
-Mi amico le vulpe..., me dicete...
-Mi parve hómine, ¡Ja no se tracta plus del vulpe!
-¿Pro qué?
-Proque nos vade a morir de sete...
No comprehendete mi rationamento e replicate:
-Es bon haber habete un amico, etiam si vade a morir. Io es multo contente de haber habete un amico vulpe.
"No mesura le perículo -me dicete- jammais ha fame ni sete. Un pauc de sol le suffice..."
Le parve prince me reguardate e respondete a mi pensamento:
-Ha sete etiam... vade a cercar un puteo...
Habete un gesto de fatiga; es absurde cercar un puteo, al hasardo, in le immensitate del deserto. Nonobstante, nos ponete in marcha.
Depost de duo horas de camminar in silentio, cadete le nocte e les stellas comenciate a brillar. Io le videva como in sonno, pues a causa de le sete habeva un pauc de febre. Le parolas del parve prince dansava in mi mente.
-¿Etiam tu tene sete? -Le inquirete. Ma no respondete a mi demanda, dicénteme simplemente:
-Le aqua pote esser bon etiam pro le corde...
No comprehendete sus parolas, ma me quietate; sapeva multo ben que no habeva que interrogarle. Le parve prince esseva fatigate e se sedete; io me sedete a su flanco e depost de un silentio me dicete:
-Les stellas es belle, pro un flor que no se vide...
Respondete "securmente" e reguardate sin parlar les rugas que le arena formava infra le luna.
-Le deserto es belle -appendete le parve prince.
Esseva veritate; semper me ha placete le deserto. Pote un sederse in un duna, nihil se vide, nihil se audi e nonobstante, alique resplende in le silentio...
-Le que plus imbelli al deserto -dicete le parve prince- es le puteo que cela in alicún spatio...
Me remanete surprendite al comprehender subitemente es mysteriose resplendentia de le arena. Quando io esseva garsón viveva in un domo antique in le que, secundo le legenda, habeva un tresor abscondete. Sin dúbita que nemo sapete nunquam discoperirle e forsan nemo le trova, ma pareva toto incantata pro es tresor. Mi domo celava un secreto in le fundo de su corde...
-Si -le dicete al parve prince- jam se tracta de le domo, de les stellas o del deserto, le que les imbelli es invisibile.
-Me place -dicete le parve prince- que es de accordo con mi vulpe. Como le parve prince se dormiva, le prendete in mis brachios e me ponete novamente in cammino. Me sentite exaltate portante aquelle fragile tresor, e me pareva que nihil plus frágile habeva super le Terra. Reguardava a le luce de le luna aquelle fronte pállide, aquellos óculos clause, les capillos agitate pro le vento e me diceva : "Le que vide es sólo le crusta; le plus importante es invisibile... "
Como sus labios semiapertes delineate un surriso, me dicete: "Le que plus me exalta de iste parve prince addormite es su fidelitate a un flor, es le imagine de le rosa que resplende in él como le apella de un lampa, incluse quando dormi... "e le sentite plus frágile etiam. Cogitava que a le lampas ha que protegerles: Un colpo de vento pote extinguerles...
Continuate camminante e al comeciar le alba discoperite le puteo.
XXV
-Les hómines -dicete le parve prince- se pone in les rápidos ma no sape ubi vade ni le que vole. . . tunc se agita e reverte...
E appendete:
-¡No vale le pena!...
Le puteo que habeva incontrate no se pareva in nihil a les puteos Saharianos. Istes puteos es simples perforationes que se ápere in le arena. Le que habeva ante nos pareva le puteo de un pópulo; ma pro ibi no habeva necún pópulo e me pareva esser sonnante.
-¡Es extranee! -Le dicete al parve prince-. Toto es a puncto: Le polea, le alveo e le corda...
Se ridete e toccate le corda; facete mover le polea. E le polea gemete como un vetule veleta quando le vento ha addormite multe.
-¿Audite? -Dicete le parve prince-. Ha eveliate al puteo e canta.
No volete que le parve prince facete le minor effortio e le dicete:
-Lássame a mi, es troppo ponderose pro ti.
Lentemente subite le situla usque le bordo del puteo ubi le lassate ben certe. In mis aures sonava etiam le canto de le polea e videva tremular al sol in le aqua agitate.
-Ha sete de iste aqua -dicete le parve prince-, dame de biber...
¡Comprehendete tunc le que él habeva trovate!
Levate le alveo usque sus labios e le parve prince bibete con les óculos clause. Toto esseva belle como un festa. Aquelle aqua esseva alique plus que un nutrimento. habeva nascite del camminar infra les stellas, del canto de le polea, del effortio de mis brachios. Esseva como un dono pro le corde. Quando io esseva garsón, les luces del árbore de Natal, le música de le missa de medienocte, le dulcor de les surrisos, dava su resplendentia a mi dono de Natal.
-Les hómines de tu Terra -dicete le parve prince- cultiva cinque mille rosas in un jardin e no trova le que ceca.
-No le trova jammais -le respondete. -E nonobstante, le que trova poterea cercarlo in un sol rosa o in un pauc de aqua...
-Sin dúbita, respondete. E le parve prince appendete:
-Ma les óculos es secos. Ha que cercar con le corde.
Io habeva bibete e me sentiva ben. Le arena, al alba, esseva color de melle, del que gaudeva usque sentirme beate. ¿Pro que habeva de sentirme triste?
-Es necessari que satisface tu promissa -dicete dulcemente le parve prince que novamente se habeva sedite juxta a mi.
-¿Que promissa?
-Ja sape... le musello pro mi agno... io es responsabile de mi flor.
Removete del tasca mis schizzaturas de designo. Le parve prince les reguardate e dicete ridente:
-Tus baobabs pare caules...
-¡Oh! ¡E io que esseva tanto orgoliose de mis baobabs!
-Tu vulpe ha aures que pare cornos; es troppo longe.
E retornate a rider.
-Es injuste, puero; io no sapeva designar plus que boas clause e boas aperte.
-¡Oh, toto se remendará! -Dicete le parve prince-. Les garsones intende.
Designate, pues, un musello. E sentí le corde opprimite quando se le di.
- Tene projectos que io ignora...
Ma no me respondete e me dicete:
-¿Sape? -Me dicete-. Matino face un anno de mi cadita in le Terra...
E depost de un silentio, appendete:
-Cadete multo circa de hic...
Le parve prince rubescete e novamente, sin comprehender pro que, experimentate un extranee tristitia. Nonobstante, se me occurrete demandar:
-Tunc no te cercate pro hasardo face octo dies, quando divagavas pro istes lugares, a mille millias de distantia del loco habitate plus próxime. ¿Es que tornabas al puncto de tu cadita?
Le parve prince rubescete novamente.
E appendete hesitante.
-¿Tal vice pro le aniversario?
Le parve prince se rubescete un vice plus. Benque jammais respondeva a le demandas, su rubor significava un reponsa affirmative.
-¡Ah! -Le dicete- ha espavento.
Ma él me respondete:
-Debe laborar ora. Debe tornar juxta a tu mechina. Te expecta hic. Torna demán pro le véspere.
Ma io no esseva tranquille e me memorava del vulpe. Si un se lassa domesticar, curre le risco de plorar un pauc...
XXVI
Al flanco del puteo habeva un ruina de un vetule muro de petras. Quando tornate de mi labor al die sequente pro le véspere, videte desde longe al parve prince sedite in le alte con le gambas pendente. Le audite que parlaba.
-¿No te rememora? ¡No es hic con exactitute!
Alcuno le respondete sin dúbita, proque él replicate:
-¡Si, si; es le die, ma no es iste le loco!
Prosequete mi marcha a le muro, ma no videva ni audite a nemo. E nonobstante, le parve prince replicate de novo.
-¡Claro! Ja viderá ubi comencia mi impressión in le arena. No tene plus que expectarme, que ibi esserá io iste nocte.
Io esseva a vinti metros e continuava sin distinguer nihil.
Le parve prince, depost de un silentio, dicete etiam:
-¿Tene un bon veneno? ¿Iste certe de no facerme suffrer multe?
Me detenete con le corde opprimite, semper sin comprehender.
-¡Ora lássate -dicete le parve prince-, vole tornar a abassarme!
Dirigete le reguardo a le pede del muro e instinctivemente date un salto. Un serpente de iste jalne que occide a un persona in minus de trenta secundes, se erectava in directión al parve prince. Jectante mano al tasca pro remover mi revólver, apreté le passo, ma, al stridor que facete, le serpente se lassate glissar suavemente pro le arena como un surtidor que mori, e, sin hastarse troppo, disparete inter les petras con un legier stridor metallic.
Arrivate juxta al muro a témpore de reciper in mis brachios a mi parve prince, que esseva albe como le nive.
-¿Ma que conto es esse? ¿De parloteo etiam con le serpentes?
Le removete su eterne charpa de auro, le humectate les temporas e le date de biber, sin osarme a facerle demanda alicún. Me reguardate gravemente circánteme le collo con sus brachios. Senti batter su corde, como le de un ave parve que mori a tiros de carabina.
-Me gaude -dicete le parve prince- que ha incontrate le que careva tu mechina. assí poterá tornar a tu terra...
-¿Como le sape?
Precisamente venite a comunicarle que, in despecto de que no le expectava, habeva attingete terminar mi labor.
No respondete a mi demanda, sino que appendete:
-Etiam io torna hodie a mi planeta...
Postea, con melancholia:
-Es multe plus longe... e plus diffícile...
Me dava conto de que alique extraordinari eveniva in aquellos momentos. Stringete al parve prince inter mis brachios como si esseva un garsón parve, e nonobstante, me parete que descendete precipitatemente a un abysso sin que esseva possibile facer nihil pro retenerle.
Su reguardo, serie, esseva guastate in le distantia.
-Ha tu agno e le cassa pro le agno. E ha etiam le musello.
E surrideva melancholicamente.
Expectate un bon témpore. Sentite que tornava a entrar in calor pauc a pauc:
-Ha tenete espavento, parve hómine...
Le habeva tenete, sin dúbita, ma surridete con dulcor:
-Iste nocte va a tener plus espavento...
Me remanete de novo gelate pro un sentimento de alique irreparabile. Comprehendete que no poteva tolerar le idea de no tornar a audir jammais plus su riso. Esseva pro mi como un fontana in le deserto.
-Parve hómine, vole audir áltere vice tu riso...
Ma él me dicete:
-Iste nocte facerá un anno. Mi stella se cercará precisamente super del loco ubi cadete le anno passato...
-¿No es certe -le interrumpete- que toto iste conto de serpentes, de citas e de stellas es tanto solo un mal sonno?
Ma le parve prince no respondete a mi demanda e dicete:
-Le plus importante jammais se vide...
-Indubitemente...
-Es le mesme que le flor. Si te place un flor que habita in un stella, es multo dulce reguardar al celo pro le nocte. Tote les stellas ha florescete.
-Es indubitabile...
-Es como le aqua. Le que me date a biber, gratias a le polea e le corda, esseva como un música ¿Te rememora? ¡Que bon esseva!
-Si, certe...
-Pro le nocte reguardo les stellas; mi domo es troppo parve pro que io pote indicarte ubi se trova. Assí es melior; mi stella esserá pro ti un cualcunque de illes. Te placerá tunc reguardar tote les stellas. Tote illes esserá tus amicos. E etiam, te facerá un dono...
E ridete un vice plus.
-¡Ah, parve hómine, parve hómine, como me place audir tu riso!
-Mi dono esserá esse precisemente, esserá como le aqua...
-¿Que vole dicer?
Le gente ha stellas que no es les mesmes. Pro les que viagia, les stellas es guidas; pro áltere sólo es parve luces. Pro les sagios les stellas es problemas. Pro mi hómine de negotios, esseva auro. Ma tote iste stellas se quieta. Tú tenerá stellas como nemo le ha tenete...
-¿Que vole dicer? -Quando pro le nocte reguardes al celo, al cogitar que in un de aquelles stellas es io ridente, esserá pro ti como si tote les stellas ride. ¡Tú tenerá stellas que sape rider!
E ridete novamente.
-Quando te ha confortate (semper se consola un) esserá contente de haberme cognoscete. Esserá mi amico e tenerá inclinatión de rider con mi. Alicunas vices apererá tu fenetre sólo pro placer e tus amicos remanerá stupefácete de verte rider reguardando al celo. Tú les explicará: "Les stellas me face rider semper". Illes te crederá folle. E io te habera jocate un povre trucco...
E se ridete áltere vice.
-Esserá como si in vice de stellas, te haberea date multitude de parve campana que sape rider...
Un vice plus lassate audir su riso e postea se ponete serie.
-Iste nocte ¿Sape? No veni...
-No me separará de ti.
-Parerá que suffre... Parerá un pauc que me morí. Es assí. No veni a viderle, no vale le pena...
-No me separará de ti.
Ma esseva preoccupate.
-Te dice iste... etiam pro le serpente. No debe morderte... le serpentes es mal. pote morder pro placer...
-Ha dicete que no me separará de ti.
Ma alique le tranquillizate.
-Ben es veritate que no ha veneno pro le secunde morsura...
Aquelle nocte no le videte ponerse in cammino. Quando le attingete marchava con passo rápido e decidete e me dicete sólmente:
-¡Ah, es ibi!
Me prendete de le mano e totevia se tormentate:
-Ha facete mal. Tenerá pena. Parerá que es morto, ma no es veritate.
Io me quietava.
-¿Comprehende? Es troppo longe. No pote portar mi corpore ibi. Es troppo ponderose.
Sequeva quietate.
-Esserá como un crusta vetule que se abandona. No es tristes les vetulas cortas...
Io me quietava. Le parve prince guastate un pauc de ánimo. Ma facete un effortio e dicete:
-Esserá agradábile ¿Sape? Io reguardará etiam les stellas. Totes será puteos con polea mocide. Totes les stellas me dará de biber.
Io quietava.
-¡Esserá tanto amusante! Tú tenerá cinque centos milliones de campanas e io cinque centos milliones de fontaines...
Le parve prince se quietate etiam pro que plorava.
-Es ibi; lássame ir solo.
Se sedete proque habeva espavento. Dicete etiam:
-¿Sape?... Mi flor... es responsabile... ¡E el es tanto debile e tanto innocente! Sólo ha quatro spinas insignificantes pro defenderse contra tote le mundo...
Me sedete, ja no poteva mantenerme in pede.
-Ben... ille es toto...
Hesitate totevia un instante, postea se levate e date un passo. Io no poteva moverme.
Un fulmine jalne scintillate in su cavilia. Remanete un instante immovile. No vociferate. Postea, cadete lentemente como cade un árbore, sin facer le minor stridor in le arena.
XXVII
Ora face ja sex annos de iste. Nunquam ha contate iste conto, e les companiones que me torna a vider se gaude de cercarme vive. Esseva triste, ma io les diceva: "Es le fatiga".
Ora me ha confortate un pauc. Es dicer... no del toto. Ma sape que vermente retornate a su planeta, pues, al nascer le die, no cercaté su córpore. E no esseva un córpore tanto ponderose... e pro le nocte me place audir les stellas. es como cinque centos milliones de campanas...
Ma eveni alique extraordinari. Al musello que designate pro le parve prince se me oblidate appenderle le corregia de corio; no haberá potete ligársele al agno. Tunc me inquire: "¿Que haberá succedete in su planeta? Forsan le agno se ha mangiate le flor..."
A vices me dice: "¡Certe que no! Le parve prince copere le flor con su globo de vitro totes le noctes e vigila ben a su agno". Tunc me senti beate e tote les stellas ride dulcemente.
Ma áltere vices cogita: "alicún que áltere vice se distrahe un e ille suffice. Si un nocte ha oblidado poner le globo de vitro o le agno ha salite sin facer ruito, durante le nocte...". e tunc les campanas se converte in lacrimas...
E ibi es le magne mysterio. Pro vos que etiam ama al parve prince, como pro mi, nihil in le universo seque essente equal si in alicún loco, quien sape ubi, un agno descognite se ha mangiate o no se ha mangiate un rosa...
Ma reguarda al celo e demanda: Le agno ¿Se ha mangiate le flor? E viderá como toto cambia...
¡Et necún persona major comprehenderá nunquam que iste es vermente importante!
Iste es pro mi le paisage plus belle e le plus triste del mundo. Es le mesme paisage de le página anterior que ha designate un vice plus pro que le vide ben. Essete hic ubi le parve prince apparete super le Terra, desapparente postea.
Reguarda attentivemente iste paisage pro que sape recognoscerle, si viagia alicún die pro le Africa, in le deserto. Si pro fortuite passa por ahi, les supplica, no se hasta; expecta un momento, exactemente infra le stella. Si tunc un garsón arriva a vos, si iste garsón ride e ha capillos de auro e jammais responde a vostre demandas, divinará immediatemente quien es. ¡es amábiles tunc! No me lassa tanto triste. Scríbeme tosto, díceme que le parve prince ha retornate...
